Marcel Slaghekke
Het woord visionair wordt te makkelijk gebruikt. Voor mij is het gereserveerd voor uitzonderlijke mensen die iets bedenken dat er voorheen niet was, en die de wereld erna anders maken dan ervoor. Bill Gates en de personal computer. Larry Page en Sergey Brin met Google. Steve Jobs en de smartphone.
Daar reken ik mezelf niet toe. En ik vind dat ook niet erg.
Wat ik wél kan
Ik ben er goed in om iets te herkennen wat werkt, en het dan op een betere manier te doen dan degene die het bedacht. Dat is geen uitvinden. Maar het is wel een vak op zich.
Toyota was nooit een visionair automerk. Maar Toyota is wel het grootste automerk ter wereld geworden, met auto’s die langer meegaan dan vrijwel elk concurrerend merk. Visie alleen is geen voldoende voorwaarde voor duurzaam succes.
Wat ik in mijn carrière heb gedaan, bij Olympia, Carriere, HappyNurse, Backoffice Plus volgt steeds hetzelfde patroon. Een markt zien werken. Begrijpen waarom de bestaande spelers het op een bepaalde manier doen. En vervolgens een eigen variant bouwen die beter aansluit op wat de klant écht nodig heeft.
Dat is geen geniale ingeving. Het is observatie, analyse en doorzettingsvermogen.
Visie als richting
Geen visionair zijn, betekent niet dat ik geen visie heb. Ik heb duidelijk voor ogen waar ik met onze bedrijven heen wil. En ik ben daar vasthoudend in.
De visie van Backoffice Plus is in de kern simpel. We willen morgen iets beter zijn dan vandaag. Onze intermediairs succesvol maken. Als zij succesvol zijn, dan zijn wij het ook. Geen revolutie elke week. Geen radicale herontwerpen. Maar iedere dag iets aan onze administratie, onze processen of onze technologie verbeteren waardoor het werk voor onze klanten weer een beetje soepeler loopt.
Een visie hoeft niet groots te zijn. Hij moet helder zijn. Want hij is de toetssteen voor elke beslissing die je daarna neemt.
Het verkeerde bos
Er is een oude anekdote over een manager en een leider die met hun team het bos in gaan om bomen te zagen.
De manager verdeelt de taken, instrueert de mensen, optimaliseert het tempo. De ene boom na de andere wordt geveld. De leider klimt ondertussen een uitkijktoren in, kijkt rond, en roept dan naar beneden: “jongens, stoppen. Dit is het verkeerde bos.”
Het verschil tussen dingen goed doen en de goede dingen doen, in één beeld. Voor het eerste heb je managementkwaliteit nodig. Voor het tweede heb je visie nodig.
Beide zijn waardevol. Maar zonder de tweede ben je heel efficiënt op weg naar de verkeerde bestemming.
Intuïtie is ervaring die hard is geworden
Ik neem mijn beslissingen net als vele ondernemers voor een groot deel intuïtief. Dat klinkt onzakelijk, maar dat is het niet. Intuïtie is geaccumuleerde ervaring. Het is alles wat je in veertig jaar hebt gezien, de gemaakte fouten samengeperst tot een gevoel dat zegt: dit klopt, of dit klopt niet.
Natuurlijk luister ik naar adviseurs en mijn medebestuurders voordat we daadwerkelijk een knoop doorhakken. Ik laat me onderbouwen, ik laat me tegenspreken, ik vraag door. Maar het begint vrijwel altijd met dat ene moment waarin ik weet welke kant het op moet.
In de M&A-trajecten die ik in mijn carrière heb gedaan, is dat het meest voelbaar. Je krijgt een memorandum, je leest het, en binnen een half uur weet je of dit gaat werken of niet. De analyse die je daarna doet, bevestigt of weerlegt dat eerste oordeel. Maar het oordeel zelf komt vóór de analyse.
Wie geen ervaring heeft, mist die kortsluiting. Die moet alles uitrekenen. En tegen de tijd dat hij klaar is, is de markt al ergens anders.
Beslissen zonder dat alles bekend is
Er zijn managers die stapels papier, modellen en scenario’s verzamelen voordat ze een beslissing nemen. Dat heeft zijn waarde, maar het heeft ook een grens. Een uitvoerig overwogen beslissing is niet automatisch de juiste beslissing.
Een ondernemer neemt per definitie risico. Hij beslist zonder dat alle ins en outs bekend zijn. Als hij wacht tot alles vaststaat, beslist de markt voor hem en is hij te laat. Dat is dan eigenlijk geen ondernemerschap meer. Dat is administratie achteraf.
In de praktijk komt het hierop neer. Je weet zeventig procent. Je vermoedt vijftien procent. En vijftien procent weet je echt niet. De vraag is niet of je met die onzekerheid kunt leven. De vraag is of je ondánks die onzekerheid kunt handelen.
Tot slot
Visie is geen ster aan de horizon. Visie is de keuze om vandaag een richting te nemen waarvan je niet zeker weet dat hij goed is, maar wel weet dat hij beter is dan blijven staan.
En de beste beslissingen die ik in mijn carrière heb genomen, waren niet de meest doorberekende. Franchise in de uitzendbranche bijvoorbeeld was een beslissing tijdens een dagje strand. Daarna wel doordacht in een afstudeerscriptie. Het waren beslissingen die op het juiste moment werden genomen, op basis van ervaring waarvan ik op dat moment niet eens wist dat ik haar bezat.
Ik ben geen visionair. Maar wel iemand die weet wanneer het tijd is om een bocht in te gaan, ook al weet hij niet precies wat erachter ligt.
